De Karmelietenfamilie

De Karmelieten begonnen als kluizenaars die in grotten op de berg Karmel woonden, in het huidige noorden van Israël, nabij de stad Haifa. Deze locatie bood enige veiligheid na de Slag bij Hattin in 1187. Maar wat nog belangrijker was: de omgeving bood ruige hellingen en dichte begroeiing, afgelegen valleien en weidse uitzichten op de Middellandse Zee of de heuvels van Galilea, wat gebed en bezinning bevorderde. Misschien wel het belangrijkste was dat het de traditionele locatie was van de bron van Elia, de vurige profeet wiens daden ten dienste van Jahweh worden beschreven in het Boek der Koningen van de Bijbel.

Hoewel de Karmelieten geen enkele stichter en geen stichtingsdatum hebben, staat vast dat de stichting vóór 1214 plaatsvond, aangezien Albert van Vercelli, de patriarch van Jeruzalem en auteur van een formula vitae (levensregel) voor de kluizenaars, in september van dat jaar werd vermoord. Ook is het niet met zekerheid bekend wat de herkomst was van de mannen die zich op de berg Karmel vestigden. Misschien waren sommigen kruisvaarders die het strijden hadden opgegeven ten gunste van een meer bezinnend leven. Anderen waren mogelijk pelgrims uit Europa.

Vanaf 1230 begonnen veel karmelieten op de berg Karmel terug te keren naar hun thuislanden in Europa. Dit was het begin van de bedelordenbeweging binnen de Kerk – een afwijzing van grote kloosters met politieke macht ten gunste van bedelmonniken die onder het volk werkzaam waren. De karmelieten, die hun kluizenaarsleven zoals zij dat in het Heilige Land hadden gevoerd niet langer konden voortzetten, werden een van de bedelorden, na enkele aanpassingen aan hun stichtingsdocument, de „formula vitae“ van Albert.

Door de invoering van het bedelmonnikenleven groeide de Karmelietenorde in vele delen van Europa snel. De twee inspirerende figuren waren de profeet Elia en Maria, de moeder van Jezus. Beiden spelen tot op de dag van vandaag een belangrijke rol in de spiritualiteit en het handelen van de orde.

In 1454 gaf het decreet of de bul *Cum nulla* van paus Nicolaas V toestemming voor de toelating van vrouwen tot de Karmelietenorde. Vrouwen hadden zich al eerder op grond van diverse decreten bij de orde aangesloten. Hiermee werd de structuur geformaliseerd, waardoor het mogelijk werd dat er uiteindelijk gesloten kloosters zouden ontstaan onder de inmiddels grotendeels in onbruik geraakte benaming “Tweede Orde”. Tevens werd het leken mogelijk gemaakt zich bij de orde aan te sluiten via broederschappen en verenigingen, evenals via leken gemeenschappen – meestal zonder vaste verblijfplaats – die gezamenlijk werden aangeduid als de “Derde Orde”.”